Δεν θα δεις ποτε ενα φυτο, παρα μονο αν το ζωγραφισεις

Διαβάζεις τη μια σελίδα μετά την άλλη κι αναρωτιέσαι πώς ένα τόσο μέτριο αφήγημα γνώρισε τόσο μεγάλη, και διεθνή μάλιστα, επιτυχία.Κι εκεί που είσαι έτοιμος να εκδώσεις την καταδικαστική ετυμηγορία και να κλείσεις το μισοτελειωμένο βιβλίο, να΄σου μια σελίδα που σου κινεί το ενδιαφέρον. Περιγράφει τις γρήγορες κινήσεις που πρέπει να κάνει ένας εικονογράφος βιολογικών αντικειμένων, πριν το «μοντέλο» του αρχίσει να ξεραίνεται, να αλλοιώνεται και να χάνει τον αυθεντικό του χρωματισμό: Ένα σκιτσάρισμα των βασικών χαρακτηριστικών, μια αποτύπωση της κλίμακας του χρωματισμού του - στο περιθώριο του μπλοκ, κι όταν τελειώσουν αυτά και το ζώο θανατωθεί με οινόπνευμα, τότε παίρνει σειρά η καταγραφή των λεπτομερειών που αποκαλύπτει ο μεγεθυντικός φακός ή το στερεοσκόπιο. Πρώτα με το μολύβι, ύστερα με το πενάκι, ώσπου να πιάσουν δουλειά το πινέλο, η νερομπογιά, ή το μελάνι.

Αυτά λοιπόν ήταν τα βήματα με τα οποία παράγονταν οι επιστημονικές εικονογραφήσεις ως τον 19ο περίπου αιώνα, οπότε εμφανίστηκε η φωτογραφία. Οι πρωτοφανείς δυνατότητές της - να καταγράφει την πραγματικότητα, χωρίς τον υποκειμενισμό του παρατηρητή και η πρακτικότητά της, την έκαναν να κερδίσει γρήγορα έδαφος στις επιστημονικές απεικονίσεις.
Όμως δεν άργησε να γίνει αντιληπτό ότι η αυθεντικότητα των αναπαραστάσεών της, δεν ήταν ανεπίληπτη, ή εν πάση περιπτώσει, είχε κι αυτή τα προβλήματά της: Δεν αποτύπωνε καθαρά τις δομές και τις λεπτομέρειές τους που βρίσκονταν εκτός του βάθους πεδίου, περιείχε λεπτομέρειες του περιγύρου που αποτελούσαν «θόρυβο», και το σπουδαιότερο; δεν νοηματοδοτούσε, με τον τρόπο που κάνει ο έμπειρος εικονογράφος, τις δομές με το μεγαλύτερο βιολογικό ενδιαφέρον - αυτές δηλαδή στις οποίες πρέπει να εστιάσει ο θεατής.

Θα διακινδυνεύσω μάλιστα να κάνω και μια προσωπική, και ίσως αυθαίρετη εκτίμηση. Προφανώς έχετε τραβήξει φωτογραφίες ελιών. Αν τις βάλετε δίπλα στα χαρακτικά του Φαληρέα, του Τάσσου κ.ά. που κοσμούσαν κάποτε τα σχολικά αναγνωστικά, ίσως συμφωνήσετε μαζί μου: Οι φωτογραφίες σας δείχνουν μ ι α ελιά του τόπου καταγωγής σας, ή παραθερισμού σας, αντιθέτως τα χαρακτικά, συνοψίζουν όλα τα χαρακτηριστικά, που έχουν όλες οι ελιές σε όλον τον κόσμο. 

Δεν είμαι λοιπόν βέβαιος, αν η φωτογραφία ή το χαρακτικό, περισσότερο, θα βοηθούσε έναν Σουηδό, ή έναν Καναδό, που δεν έχει δει ποτέ ελιά εκ του φυσικού, να την αναγνωρίσει, αν τη συναντούσε μπροστά του. Φυσικά, μπορεί και να είναι η ιδέα μου...